مثل وعسل

مصرع دوم یک بیت:مثال : چنین است ........................ گهی پشت به زین و گهی زین به پشت= = : اما من از عشق ...... آواز دهل شنیدن از دور خوش است = = : مخور هول ابلیس................ هر آنکس که دندان دهد نان دهد= = : خمیر مایه ......................... عدو شود سبب خیر اگر خدا خواهد بخوانید...

بسیاری از ایات قران کریم جزو امثال سائره هستندمثال : ان مع العسر یسرامثال : جا, الحق و زهق الباطلمثال : هل یستوی الذین یعلمون والذین لایعلمون؟مثال : هذا من فضل ربی بخوانید...

عظمت و وسعت هر زبان و علو فکر ادبی هر ملتی از تعدادامثالش معلوم می شود .مثل همجون واعظی ست شیرین سخن و ناصحی مهربان .مثل پاینده تر از شعر است .تاثیرمثل در ذهن هابیشتر از سایر انواع سخن است .مثل صدای تجربه است .خداوندبرای مردم مثل ها می زند شاید که متذکر شوند . سوره ابراهیم /ایه 25 بخوانید...

2 -- مصرع اول یک بیتمثال : دست ما کوتاه و خرما بر نخیل پای ما لنگ....................................== : علاج واقعه قبل از وقوع باید کرد دریغ سود ندارد.............................== : روشن شود هزار چراغ از فتیله ای یک داغ دل بس..........................== : آب در کوزه و ما تشنه لبان می گردیم یار در خانه ............................. بخوانید...

دنبال مطلب پیشین چند نکه را باید یاداور شوم :عاقل خان وزیر اورنگ زیب پادشاه هندوستان و محبوب زیب النسا شاعر ،دختر پادشاه، شاعر نبوده و مصراعی را که درجواب زیب النسا گفته از خودش نیست بلکه از زیب النساست (  مصراع دوم این شعر زیب النسا _ مخفی _ می باشد   زلیخا مرد از این حسرت که یوسف گشت زندانی       چرا عاقل کند کاری که باز آرد پشیمانی ).از اینجا محقق می شود که انتصاب شعر مثل « چرا عاقل کند کاری ..... » از عاقل خان نیست بلکه از زیب النساست . بر همین سیاق است که پاره ای از مثل ها به درستی به گوینده اصلی ان منتصب نشده اند .اگر توجه کنیم، پاسخ عاقل خان یک افاعیل اضافی دارد (  مفاعیلن  )  و با مصرع مخفی هم وزن نیست . این خود شاعر نبودنش را ثا...

خفته را خفته ، کی کند بیدار این مثل می خواهد به ما بقبولاند که یاد گیری فقط از طریق استاد فن صورت می گیرد و انسانها،حیوانات و اشیاء بیجان هر گز چیزی به ما نمی آموزند همانطور که آدم خواب (خفته ) نمی تواند چیزی به ما بیاموزند . این در حالیست که همه موجودات پیرامون ما می تواند برای ما آموزنده و درس با...

دشمن ندانسته ها الناس اعداء ما جهلوا ( مردم با آنجه که نمی دانند دشمنند ) . حکمت 163 قرآن کریم هم می فرماید: انکار می کنند آنچه را در اختیار ندارند . سوره 10 آیه 39...

بنی آدم اعـضای یک دیگـرند که در آفرینش ز یک گوهرند ناد درست چو عضئی به درد آورد روزگار دگر عضــو ها را نـماند قـرار بنی آدم اعضای یک پیکرند که در ....................... درست این شعر تمثیلی زیبای سعدی علیه الرحمه، معروف است و لی با تاسف باید گفت که مصراع اول این شعر سعدی را بیشتر نادرست و به صورت .......یک دیگرند ، می نویسند یا بیان می کنند ، تا جایی که روی اسکناسهای 100000 ریالی نیز به گونه اول نوشته شده است . شاعر در این شعر می فرماید : انسانها همه از یک گوهر درست شده اند، از اینروست که انسانها را در مصراع اول به پیکری واحد تشبیه کرده و هر فرد را به مثابه عضوی از آن پیکر دانسته است (تشبیه کرده است ) . و لی اگر به مصراع نوع دوم ( اعضای یکدیگرند ) معتقد باشیم باید بگوییم که : هر فرد انسان ...

اکثر مثل ها یک یا چند و چندین مثل مشابه خود، با همان معنی یا با معنی خیلی نزدیک به آن دارد . مثل هائی که بر گرفته از فعلی یا اقدامی باشد که آن فعل و عمل از نظر زیبائی یا زشتی و به هر دلیل دیگری مورد توجه خاص مردم باشد، پیرامونش بحث و حدیث، شعر و شعر مثل و یا ضرب المثل فراوانتری به دست آمده است . یکی از مثل هائی که پیرامونش مثل و شعر مثل های بسیاری وجود دارد، مثل های زیر است. به دلیل تعدد این گونه امثال، آنها را در دو یا سه نوبت می نگارم . نه هرکه سر بتراشد قلندری داند : مثل های مشابه و هم معنی با این شعر مثل هر کس دو بال غاز به دوش ببندد فرشته نمی شود . از دو بال سریش کرده نشد هـیـچ طــرار، جــعفــر طـیــار سنائی نه عیسی می توان خواندن هر آنکس را که خر دارد . رضی الدین نیشابوری نه هر...

نه هر نرم گوینده آزرمی است . ادیب پیشابوری نه هر گوهر که پیش آید توان سفت / نه هرچ آن بر زبا آید توان گفت . نظامی نه هر گل میوه آرد، هر نی ای قند . نظامی نه هر که لاف سخن می زند سخندان است . خواجوی کرمانی نه هر که موج به تارک زند سری دارد . فرد نه هرکه طرف کله کج نهاد و تند نشست کلاه داری و آیین سروری داند حافظ نه هر که سنگ تراش است شیشه گر باشد . نه هرکه سر بتراشد ( نتراشد ) قلندری داند . حافظ نه هر که خرقه بپوشد قلندری داند .نه هر باری افتاده بر خاسته است . سعدی نه هر جا استخوانی هست، مغزی در میان دارد . کلیم نه هر پیکری آدمیزاده است . حزین لاهیجی نه هر پاکیزه رویی پاکزاد است . پروین نه هر زن که لچک بر سر گذاشت زن است . بختیاری نه هر چیز کز گل بروید گل است . نه هر تیغی بود با زخم همپشت ....

خروس اگر خروس باشد، در راه هم می خواند . شخصی در منزل یکی از آشنایانش مهمان بود . توی حیاط میزبان خروس چاق و قشنگی را دید، با خود گفت چه خوبست این خروس را بدزدم و ببرم . صبح زود، قبل از اذان از خواب بلند شد، لباسش را پوشید و خروس را گرفت و در خورجینش گذاشت و خواست برود که صاحب خانه بیدار شد ، گفت چرا به این زودی می روی ؟ صبر کن تا اذان بشود و خروس بخواند، بعد برو . آن مرد گفت : خروس اگه خروس باشد، در بین راه هم می خواند . صاحبخانه از این حرف چیزی نفهمید ، هوا که روشن شد و رفت توی حیاط ، دید خروسش در قفس نیست تازه حرف آن مهمان را به یاد آورد که گفت : خروس اگر خروس باشد، توی راه هم می خواند . ...

از شما عباسی از ما رقاسی این مثل کمال بندگی ، تسلیم و از خود باختگی را می رساند. گوینده این مثل به مخاطب خود می گوید: من در مقابل وجهی که می دهی، مطیع و منقاد تو ام و هر دستوری بدهی فرمانبردارم . کسی که این مثل را می گوید، خود را تا سطح یک حیوان چار پا تنزل داده است . انسانی که اشرف مخلوقات است اجل بر اینست که تا این حد احساس حقارت کند و خود را تا این درجه پایین بیاورد و در مقابل دریافت پولی، خود را به ثمنی بخث بفروشد . این مثل مثل های مشابه ای هم دارد .( از تو جو از من دو ) نیز یکی از زشت ترین های آتهاست . کلام آخر اینکه در بکار گیری امثال دقت کنیم و به دلیل صرف مثل بودن، خود را فدای جمله ای نکنیم ....

کور و کر --- بینا و شنوا ان الذین آمنوا و عملوالصالحات و اخبتوا الی ربهم اولئک اصحاب الجنه هم فیها خالدون . کسانی که ایمان آوردند و کارهای شایسته انجام دادند، و در برابر خداوندشان خضوع و خشوع کردند، آتها اهل بهشتند و جاودانه در آن خواهند ماند . مثل الفیقین کالاعمی الاصم و البصیر و السمیع هل یستویان مثلا افلا تذکرون . حال این دو گروه (مومنان و منکران ) حال نابینا و کر و بینا و شنوا است ؛ آیا این دو همانند یکدیگرند ؟ ایا پند نمی گیرید ؟ در این دو آیه مومنان به دین را به فرد بینا و شنوا و منکران به دین را به فرد نابینا و کر تشبیه کرده و مثل زده است ....

چه نیکو گفت آن سالار لشکر که آواز دهل از دور خــوشتــر خواجو گویـند بشهت عدن با حـور خـوش است من می گویم که آب انگور خوش است این نـقــد بـگــیر و دســت از نسیــه بدار کاواز دهل شنیـدن از دور خــوش اســت خیام گویند کسان که آب انگور خـوش اســت نوشیدن می به ساز و تنبور خوش است زنهـار به این سـخـن تو مـیـخــاره مــشو کاواز دهــل شـنــیـدن از د...

مثل المومن مثل سبیکه الذهب ان نفخ الیها احمرت و ان وزنت لم تنقص . حکایت مومن مانند طلاست،که اگر بر آن بدمند قرمز می شود و اگر وزن کنند کمتر نمی شود ....

و لاتغتم بالفقر و البلاء فان الذهب یجرب بالنار و المومن یجرب بالبلاء . با فقر و بلا غمگین مشو ، همانا که طلا به وسیله آتش و مومن به وسیله فقر وَ بلا خالص می گردد ....

آی صاحب بزغاله !!! مردی در راهی بزغاله ای سرگردن را که از مادرش جدا شده بود پیدا کرد ـ قصه را برای دیگران تعریف کرد و گفت صاحبش را نمی شماسم چه کار کنم . به او گفتند در آبادی جار بزن که : ای صاحب بزغاله ... ای صاحب بزغاله ...اگر صاحبش پیداشد که هیچ وگرنه بزغاله را صاحب شو . مردی که بزغاله را پیدا کرده بود رفت در کوچه ها و مرتب جا می زد : آ ی صاحب .... بزغاله و کلمه بزغاله اش را آهسته می گفت تا مگر صاحب بزغاله موضوع را نشنود یا بشنود و متوجه موضوع نشود و در نهایت بزغاله را تصاحب کند ...

من جرب المجرب حلت به الندامه . ( آزموده را آزمودن خطاست ) آلت الریاسه، السعه الصدر . ( حدیث نبوی ) (افزار فرمانروائی فراخ حوصله گی است ) بین الاحباب تسقط الاداب ( آنجا که دوستی است تکلف چه حاجت است ) اشاره : بعضی از کلمات چهارده معصوم یا بزرکان شعر و ادب در جایگاه ضرب المثل قرار گرفته اند . ...

تو خواهی آستین افشان و خواهی روی درهم کش مــگــس جــائـی نخــواهـد رفت جــز دکان حلــوائی ------------------------- دانی چرا خروشد ابریشم رباب از بهر آنکه همکاسه خر است _____________ آلوده منت کسان کم شو تا یکشبه در وثاق تو نان است _____________ آن یکی پرسید اشتر را که هی از کجا می آئی ای فرخنده پی گفت از حـمــام گــرم کــوی تـو...

سخن کز دل آید بود دلپذیر . سخن کز دل برون آید نشیند لاجرم بر دل . سخن کز دل برآید لاجرم بر دل نشیند . سیلی نقد به از عطای نسیه . سیلی نقد به از حلوای نسیه . سرکه نقد به از حلوای نسیه . شرح : م مثل اول و دوم سیلی با عطا و بخشش هیچ سنخیت ، تتضاد ویا تشابهی ندارد اما در مثل سوم است که سرکه به خاطر طعم ترشش با حلوای شیرین در تضادند و در مقام بخشش با هم مقایسه شده اند . بنابراین می توان گفت که تغییرات در کلمات این مثل در نوع اول و دوم سلیقه ای بوده و تغییرات ادیبانه و درستی نیستند . من آنم که رستم جهان را گرفت . من آنم که رستم بود پهلوان . من آنم که رستم جوانمرد بود . ...